Aralık 2026 gökyüzü

6 dk okuma

Temel bilgiler

Hangi enlem için	Orta kuzey enlemleri, yaklaşık 40° K
Yeni Ay	9 Aralık, 00.52 UTC (03.52 TSİ)
Dolunay	24 Aralık, 01.28 UTC (04.28 TSİ), yerberiye yakın
Kış gündönümü	21 Aralık, 20.50 UTC (23.50 TSİ)
Akşam gezegenleri	Güneyde Satürn; akşam geç saatte Jüpiter doğar
Sabah gezegenleri	Venüs (yaklaşık −4,8), Mars ve Jüpiter
Geminidler	Doruk 14 Aralık (ZHR yaklaşık 150), Ay yaklaşık %24
Ursidler	Doruk 22 Aralık (ZHR yaklaşık 10), Ay yaklaşık %96
Gereken ekipman	Yok; asıl önemli olan sıcak giysi

Kısaca

Yılın en güçlü meteor yağmuru Geminidler 14 Aralık'ta doruğa ulaşıyor; ince hilal Ay akşam erkenden batıyor.
Kış gündönümü 21 Aralık'ta 23.50 TSİ'de; kuzey yarımkürede yılın en uzun gecesi.
24 Aralık dolunayı yerberiye bir günden az bir sürede denk geliyor; 2026'nın en yakın dolunayı.
Akşam saatlerinde Satürn, gece Aslan'da Jüpiter, şafakta doğuda Venüs parlıyor.
Ay 21 Aralık'ta Ülker'in, 27 Aralık'ta Jüpiter ile Regulus'un yakınından geçiyor.

Bu rehber hakkında

Rehber, yaklaşık 40 derece kuzey enlemine göre hazırlandı: Türkiye, Güney Avrupa ve ABD'nin orta kesimleri. Saatler önce UTC, parantez içinde Türkiye saati (TSİ, UTC+3) olarak verildi. Konumlar Astronomy Engine ile 40° K ve İstanbul (41° K, 29° D) için hesaplandı.

"Akşam" gün batımından yaklaşık bir saat sonrası, "sabah" gün doğumundan yaklaşık bir saat öncesi demek. Parlaklık kadir ile verilir; sayı küçüldükçe parlaklık artar, eksi değerler çok parlak cisimleri gösterir.

Güney Yarımküre'de aralık en kısa geceleri ve yaz gündönümünü getirir; Ay evreleri ve meteor dorukları aynı tarihlerde olur, ama Geminidlerin ışınım noktası kuzey gökyüzünde daha alçakta kalır.

Ay evreleri ve gündönümü

Son dördün 1 Aralık'ta 06.09 UTC'de (09.09 TSİ). Yeni Ay 9 Aralık'ta 00.52 UTC'de (03.52 TSİ), ilk dördün 17 Aralık'ta 05.43 UTC'de (08.43 TSİ).

Dolunay 24 Aralık'ta 01.28 UTC'de (04.28 TSİ); bu, Ay'ın yaklaşık 356.600 km ile Dünya'ya en yakın noktasına (yerberi) gelmesinden yaklaşık yedi saat önce. Böylece 2026'nın en yakın dolunayı oluyor; halk arasında "süper ay" denir, ama yalnızca biraz daha büyük görünür. Ay, 30 Aralık'ta 19.00 UTC'de (22.00 TSİ) son dördünle kapanıyor.

Kış gündönümü 21 Aralık'ta 20.50 UTC'de (23.50 TSİ). Bu anda Güneş gökyüzümüzde en güneydedir; kuzeyde en kısa gün ve en uzun gece yaşanır. Aralıkta tutulma yok.

Bu ayın gezegenleri

Akşamın gezegeni Satürn: gün batımından bir saat sonra güneyde 45–50 derece yükseklikte, Balina takımyıldızında, yaklaşık 0,7 kadir. Dünya onu geride bıraktıkça biraz sönükleşiyor, ama halkaları hâlâ küçük teleskopla kolayca görülür. Boğa'da, Ülker yakınındaki Uranüs doğuda yüksekte ve dürbünle aranabilir.

Yaklaşık −2,3 kadirlik Jüpiter, ay ortasında doğudan yaklaşık 21.30 UTC'de (00.30 TSİ) doğuyor, ay ilerledikçe daha erken. Gece yarısından sonra Aslan'da güneyde yüksekte; birkaç derece yanında yaklaşık 0,2 kadirlik Mars var. İkisi de Şubat 2027'deki karşı konumlarına doğru ilerliyor.

Venüs yaklaşık −4,8 kadirle parlak bir sabah yıldızı; gün doğumundan bir saat önce güneydoğuda yaklaşık 25 derece yükseklikte. Merkür bu ay Güneş'e çok yakın olduğu için görülmüyor.

Ay'ın gezegen ve yıldızlarla buluşmaları

4 Aralık sabahı incelen hilal Spika'dan yaklaşık 2 derece uzakta; Venüs ikisinin altında, ufka doğru. 5 Aralık'ta daha ince hilal, sabah alacakaranlığında Venüs'ten yaklaşık 7 derece uzakta.

18 Aralık akşamı büyüyen Ay, Satürn'den yaklaşık 6 derece uzakta. Gündönümü gecesi olan 21 Aralık akşamı parlak şişkin Ay, Ülker'in yaklaşık 1 derece yakınından geçiyor.

27 Aralık gecesi geç saatlerden 28 Aralık sabahına kadar küçülen şişkin Ay, Jüpiter'in yaklaşık 1,5 derece yakınında; Regulus ve Mars da Aslan'da hemen yanda.

Geminidler ve Ursidler

Geminidler bir kuyruklu yıldızdan değil, 3200 Phaethon adlı kayalık bir cisimden gelir. IMO'nun 2026 takvimi doruğu 14 Aralık'ta, saatlik zenit oranını (ZHR) yaklaşık 150 olarak veriyor. ZHR kusursuz karanlık bir gök ve tepedeki ışınım noktası varsayar; çoğu yerden daha azı görülür. Yine de karanlık bir yerden saatte onlarca meteor beklenebilir.

Bu yıl zamanlama çok iyi. Dorukta Ay yalnızca yaklaşık %24 aydınlık ve 40° K'den bakınca yaklaşık 21.40 UTC'de (00.40 TSİ) batıyor. İkizler'deki Kastor yakınındaki ışınım noktası akşam erkenden doğar, yerel saatle 02.00 civarında yüksekte olur; Ay battıktan sonraki saatler en verimli zaman.

Ursidler 22 Aralık'ta yaklaşık 10 ZHR ile doruğa ulaşıyor; ışınım noktası Küçük Ayı'nın yakınında. Bu yıl %96 aydınlık Ay çoğunu bastıracak, yakaladıklarınızı kazanç sayın.

Akşam takımyıldızları

Akşamın erken saatlerinde Kanatlı At'ın Büyük Karesi ve Andromeda güneybatıda yüksekte, Kraliçe (Kassiopeia) neredeyse tepede. Kahraman (Perseus) ve dürbünle çok güzel görünen iki yıldız kümesinden oluşan Çift Küme kuzeydoğuda yüksekte.

Akşam ilerledikçe doğuyu kış yıldızları dolduruyor: Ülker ve kızıl Aldebaran ile Boğa, Kapella ile Arabacı, Kastor ve Polluks ile İkizler, Betelgeuse ve Rigel ile yükselen Avcı (Orion). Gece gökyüzünün en parlak yıldızı Sirius, daha geç saatte Avcı'nın ardından güneydoğuda yükseliyor.

Kuzeyde Büyük Ayı akşamları ufka yakın; kepçesinin ucundaki iki yıldızı izleyerek Kutup Yıldızı'nı bulabilirsiniz. Işık kirliliği olan bir şehirde bile bu yıldızlar seçilebilir ve yön bulmayı kolaylaştırır.

Bu gece için kontrol listesi

Önce Ay'a bakın: yaklaşık 3–14 Aralık akşamları en karanlık. Sıkı giyinin; aralık geceleri soğuktur ve uzun süre hareketsiz kalacaksınız.

Akşam: güneyde Satürn, doğuda Ülker, daha sonra Avcı. Gece geç saatte ve sabah: Aslan'da Jüpiter ile Mars, şafaktan önce güneydoğuda alçakta Venüs.

Geminidler için 13–14 Aralık gecesi ışıklardan uzak bir yer seçin, Ay batınca, yani TSİ ile yaklaşık 00.40'tan sonra uzanın ve gökyüzünün yarı yüksekliğine bakın. Gözlerinize 20–30 dakika alışma süresi verin.

Soğuk havada dürbün ve telefon pilleri çabuk biter; yedekleri iç cebinizde taşıyın. Sıcak bir içecek ve yere serilecek bir mat, uzun meteor gözlemini çok daha rahat hâle getirir.